Laat ik beginnen iedereen een gezond en voorspoedig 2011 te wensen! Oudjaar zit er weer op en ik kan zelf terugkijken op een bijzonder drukke, maar leuke en leerzame periode. Ik hoop dat jullie van het vuurwerk hebben genoten, net zoals wij dat hebben gedaan, met de juiste veiligheidsmiddelen en voorzorgsmaatregelen. Nog nooit zijn er zoveel vuurwerkbrillen verkocht als tijdens dit seizoen. Hieruit mogen wij concluderen dat het besef voor de noodzaak groeit en dat is een goeie zaak. Helaas is het toch ook deze jaarwisseling weer een aantal keren flink misgegaan, waarbij mensen zwaar gewond raakten of zelfs het leven lieten. "Onacceptabel!", roept Dr. de Faber en dat zijn we met hem eens. De hamvraag blijft; hoe voorkom je dat bepaalde mensen irrationeel of onverantwoord gedrag gaan vertonen? Want doen ze het niet met kruit, dan pakken ze wel een gasfles of desnoods een chemische gootsteenontstopper om mee te rommelen. Justitie heeft aangegeven van deze groep lastposten dit jaar een speerpunt te maken. Lijkt ons een uitstekend, maar zeer ingewikkeld streven. Want meestal loop je bij dergelijke idioten achter de feiten aan en is het napraten. Laten we afgelopen seizoen nog eens even onder de loep nemen.
Voorlichting Begin november begon het al aardig druk te worden met verzoeken voor voorlichtingsmateriaal bij Vuurwerktraditie. Steeds meer jongerencentra en scholen weten ons inmiddels te vinden en het materiaal, dat in nauwe samenwerking met VuurwerkVeilig.com online wordt verstrekt vond gretig afrek. We zijn bvlij met de feedback die we van velen kregen en blijven hard werken om de inhoud courant te houden.
Op gezette momenten plaatste Dr. de Faber, net als de jaren hiervoor, weer de nodige persberichten om aandacht te vragen voor zijn grootste bezorgdheid: de ogen van vuurwerkafstekend Nederland. Opvallend en positief vonden wij de nuanceverlegging, waarbij wordt erkent dat een verbod op consumentenvuurwerk niet haalbaar zal zijn. Ook de oogartsen gaan daarom vol gas op de voorlichting en dit kunnen wij alleen maar toejuichen.
Begin december kwamen de vuurwerkcampagnes op gang. Sommige vielen op door hun vernieuwende en inzichtrijke aanpak. Laat ik er eentje uit lichten die ons echt bijzonder beviel. Ede besloot dit jaar de campagne "Lekker knallen? Niks verknallen!" te voeren. In een voorlichtingsvideo komen hulpverleners en handhavers aan het woord, waarbij op een zeer treffende directe wijze wordt uitgelegd hoe je met het vuurwerk hoort om te gaan. Een dikke pluim voor de gemeente Ede!
Hierbij het bewuste filmpje: "Lekker knallen? Niks verknallen!"
Toen het einde van december naderde hield iedereen zijn adem in met betrekking tot het weer. Berichten in de media waarschuwden voor de kans op meer ongelukken met vuurwerk door gladheid en mist. Gelukkig viel dit allemaal op de dag/nacht zelf reuze mee. In evaluaties spreekt men van een beheersbare en relatief rustige oudejaarsnacht. Dit betekent niet dat er geen ongeregeldheden zijn voorgevallen; die zijn er helaas altijd. Relletjes, geweld tegen hulpverlening, brandjes en vernielingen zijn een terugkerend probleem bij de Nederlandse jaarwisselingen, maar justitie heeft treffend teruggeslagen met snelrecht en meer blauw op straat tijdens de risicodagen.
De verkoop van vuurwerkbrillen kent dit jaar een record. Ruim 600.000 brillen gingen over de toonbank. Nog lang niet genoeg en het liefst zien wij ze ook "gratis bij een bestelling", maar het geeft wel aan dat Nederlandse consumenten steeds bewuster raken van de noodzaak.
Ernstige ongelukken Ondanks de nodige voorlichting en voorzorgsmaatregelen door velen is het in sommige gevallen toch misgegaan. Twee doden zijn te betreuren en 1 persoon moet zijn hand missen. Een aantal incidenten vonden plaats in de context van zelfgebabriceerde bommen. Explosieve stoffen werden daarbij in 1 situatie in een keramieke (!) pot gestopt en in een ander geval was loden pijp afgevuld met spijkers en andere metalen. Compleet hersenloze acties dus, waarbij de weddenschap op een slechte afloop eenvoudig te winnen was. Justitie heeft aangegeven het volgende seizoen meer te gaan focussen op dergelijke gevallen. De slachtoffers haalden hun informatie van internet en daar is in directe zin niet veel aan te doen. Verder kun je de personen die zich hiermee bezighouden niet onderscheiden, want de situatie is pas achteraf duidelijk. En dan is het natuurlijk al te laat. We zijn benieuwd hoe justitie dit aan gaat pakken, maar staan 100% achter het streven om dergelijke idioten tegen zichzelf in bescherming te nemen. Ik noem de in deze context vervaardigde projectielen overigens bommen en geen vuurwerkbommen. Wie spijkers en andere scherpe objecten in een buis stopt is er immers niet op uit om iets moois neer te zetten, maar heeft een destuctief plan. Zo iemand noem ik ook geen liefhebber, maar een terrorist.
Vandalisme Verder wil ik nog even inhaken op het hoofdstukje vandalisme. Het is in Nederland voor een grote groep mensen nog steeds een geaccepteert feit dat er prullenbakken worden opgeblazen. Ik kwam hier tijdens de oudejaarsdag in mijn gemeente helaas ook achter. Een groepje jongen was aan het rommelen bij een prullenbak en ik liep erheen met de camera in de hand. Ik vroeg ze wat ze aan het doen waren, maar kreeg uiteraard een grote mond. Door mijn camera stopten ze wel met rommelen en zag ik dat ze bezig waren een zwaar type illegaal vuurwerk (Cobra) aan de bak te tapen. De bak zelf was hermetisch gesloten, maar desondanks kan zo'n immens gevaarlijke knaller veel schade toebrengen. Een andere volwassene die in de buurt liep zag het voorval en kwam even met me praten. Hij was blij dat de bak voor zijn huis intact gebleven was, maar wat hij toen zei verbaasde en irriteerde me mateloos. "Tja, jochies willen nu eenmaal van alles opblazen en laten we eerlijk zijn; dat deden we vroeger zelf toch ook?". In deze zin zit een soort acceptatie verstopt. Zonder deze man daar direct op aan te vallen, merkte ik wel direct op;"Oh, dus u heeft vroeger ook wel eens andermans spullen gesloopt?". Hij gaf het toe, maar verdedigde zichzelf;"Tja, maar die spullen zijn niet echt van iemand, he? Hooguit van de gemeente.". Let wel, dit was een keurige man en geen schoffie. Ik stond even sprakeloos. "Maar u betaalt straks wel mee aan de schadepost als de rekening wordt opgemaakt, want het zijn publieke kosten. De belastingbetaler moet dit dus ophoesten. Vind u dat moreel gezien niet verkeerd? Even los van het feit dat het levensgevaarlijk is om spullen in een publieke omgeving op te blazen.". Tja, daar had hij nooit echt bij stilgestaan. Je krijgt immers elk jaar "gewoon" de belastingen voorgeschoteld en je bent je niet bewust wat dit allemaal dekt. Hij gaf me daarop onmiddelijk gelijk, maar gaf tegelijk ook weer aan dat het iets is "dat er nu eenmaal in zit" en "dat krijg je er niet zomaar uit". Als je het mij vraagt is dit iets dat bij de opvoeding al aangepakt moet worden. Als iedere ouder zich enigszins begripvol of gelaten uitspreekt bij dit onderwerp, dan kunnen de kinderen niet anders dan aannemen dat het ze niet al te zwaar wordt gerekend als ze er een keer mee tegen de lamp lopen. Hierbij dus een serieuze oproep aan iedere ouder met jonge kinderen; spreek u nadrukkelijk uit tegen het vernielen van andermans spullen. Maak uw kinderen duidelijk dat het onacceptabel is als dit toch zou gebeuren. Laat de spannende jeugdverhalen even achterwege.
Rest mij na deze evaluatie iedereen een supermooi jaar, met gezondheid, wederzijds respect en veel wijsheid toe te wensen!