Vuurwerktraditie.nl | Column: Tubantia - Voorlichting of oplichting? Als media gaat liegen.

Column: Tubantia - Voorlichting of oplichting? Als media gaat liegen.

Geschreven door Nick van der Veen

maandag 11 januari 2010 10:06

Excuus voor de provocerende titel van mijn column, maar ik heb mij kort voor het weekend enorm zitten ergeren aan een gepubliceerd artikel in dagblad Tubantia. Voor wie het gemist heeft, "Gruwelijke foto's vuurwerkletsel moeten getoond" was bedoelt als een stuk opbouwende voorlichting naar het publiek, met betrekking tot de mogelijke gevolgen van verkeerd gebruik van vuurwerk. Even in een notedop; Chirurgen Oscar van Kooten en Ralph de Wit (werkzaam in het Medisch Spectrum Twente) waren geschokt door de diverse ernstige verwondingen die zij afgelopen oudjaar op de praktijk voorbij hebben zien komen en wilden graag foto's met het publiek delen, zodat de mogelijke gevolgen getoond konden worden. Tot dusver een nobel streven dat wij niet anders dan kunnen toejuichen. Er gebeuren immers elk jaar diverse ongelukken door onzorgvuldig gebruik en een beetje extra aandacht door middel van een soort shocktherapie is een manier die al jaren (ook via de HALT campagnes) wordt gebezigd. En toch ben ik flink pissig geworden door deze publicatie. Waarom? Gebleken is dat door de schrijvers van het stuk bewust informatie is weggelaten en (nog erger!) de redactie van Tubantia maakt zich aantoonbaar schuldig aan het publiceren van harde leugens.

Voor ik verder ga wil ik de bewuste dame (het slachtoffer) sterkte wensen met haar hand. Niemand zit te wachten op zo'n triest ongeval. Jammer dat over de rug van een slachtoffer een andere discussie moet worden gevoerd, namelijk een ethische. Dit staat echter compleet los van hetgeen deze dame is overkomen, maar slaat direct terug op de manier waarop dagblad Tubantia meent te moeten liegen over enkele aangetoonde feiten.

Het artikel wordt vergezeld van foto's waarbij een compleet aan flarden geknalde hand wordt getoond. Geen fris gezicht. In het artikel staat geschreven;"Niet roekeloos gedrag maar een direct exploderende pot was de oorzaak". Dit wekte bij mij, maar ook andere lezers, direct een boel vragen op. Een Nederlands stuk vuurwerk is bijvoorbeeld altijd voorzien van een safetyfuse. Dat is een stuk (groen) lont, gemaakt met viscose, die een minimale vertraging inbouwt van 5 seconden. Genoeg tijd om op veilige afstand te kunnen komen na ontsteking. Toch is de "pot" (een cake?) naar verluidt direct ontploft. Als vuurwerkkenner geeft mij dit de sterke suggestie dat het hier om professioneel en/of zwaar illegaal vuurwerk moest gaan. Dat type vuurwerk wordt namelijk standaard uitgevoerd met snellont als ontsteking, zodat het opgenomen in een show goed getimed ontstoken kan worden. Dit vuurwerk is nadrukkelijk niet toegestaan voor consumenten. Het is vaak te zwaar en het afsteken vereist een zekere product- en wetskennis. Als het slachtoffer bezig was een illegaal stuk vuurwerk te ontsteken vind ik dat dit gegeven de clou van het hele verhaal nogal beinvloed. De boodschap, zonder de complete en juiste informatie, lijkt nu te zijn;"Kijk, dit doet vuurwerk met je hand!". Terwijl een eerlijker en treffendere boodschap zou zijn;"Kijk, dit kan het gevolg zijn van het roekeloos afsteken van illegaal vuurwerk.".

Kijken we naar de verwondingen van het slachtoffer (een hand die echt compleet aan gruzelementen ligt), dan versterkt dit mijn vermoeden dat het een ongeval met zwaar illegaal vuurwerk moet zijn geweest. Nederlands siervuurwerk knalt weliswaar goed, en je kunt je flink letsel door krijgen, maar om je hand er zo uit te laten zien moet je wel heel erg je best hebben gedaan. Je hoeft geen forensisch onderzoeker te zijn om vast te stellen dat de hand aan een immense verwoestende kracht is blootgesteld. Dit kan mijns inziens alleen plaatsvinden met groot kaliber (zwaar) vuurwerk dat in Nederland verboden is. Tubantia ontkent dit gegeven echter.

Een kritische reactie leek mij op z'n plaats, maar deze werd herhaaldelijk door de redactie, zonder opgaaf van reden, geweigerd. Pas na herhaaldelijk insturen kwam er een (grotendeels geredigeerd!) stuk van mijn tekst door de redactiefilter. Intussen had een andere lezer reeds een reactie geplaatst met min of meer mijn vragen daarin. Deze dame (Suzanne R.) had een krantenartikel gevonden waar het ongeval van het betreffende slachtoffer stond opgetekend. De politie gaf in een eerste onderzoek aan dat het om een zwaar illegaal stuk vuurwerk zou gaan. Dit bevestigde dus mijn vermoeden. Deze reactie, waarin Suzanne R. verwees naar het politierapport werd voorzien door een noot van de redactie waarin het volgende stond geschreven;"Dat kunt u nu wel blijven roepen, maar het was een legale sierpot en deze mevrouw ging er voorzichtig mee om!". Hierop kwamen direct talloze reacties van mensen, waaronder getuigen van het ongeval, waarbij de noot van de redactie werd weerlegt. Er werd zelfs een link naar het politieonderzoek gedeeld, waarin inderdaad stond omschreven dat het ongeval had plaatsgehad ten gevolge van het onoordeelkundig ontsteken van een stuk professioneel vuurwerk.

Hierop heb ik een bericht aan de redactie gestuurd waarin ik om opheldering en een rectificatie verzocht. Voorlichting is goed, maar feitelijkheid blijft ook daar belangrijk. Als je immers echt iets wilt veranderen zul je eerst in kaart moeten brengen wat er mis is. Als media dan feiten gaan verdraaien (en daar was dit toch wel een heel sterk staaltje van) saboteer je eigenlijk iedere mogelijkheid voor verbetering. Het zal jullie niet verbazen dat ik er niets meer over vernomen heb. Enkele kritische reacties van lezers, waaronder die van Suzanne R. (hulde voor haar doorzettingsvermogen!) zijn inmiddels "stilletjes" door de "eindredactie" verwijderd. Het lijkt wel een vooroorlogse Russische propagandamachine, die Tubantia.

Omdat Tubantia niet het complete verhaal wil publiceren en alle reacties op het artikel streng censureert, bied ik onze lezers hier de mogelijkheid zich in te lezen in de materie en een eigen mening te vormen op deze basis. Dit is de enige manier waarop informatievergaring zou moeten werken. Ik veracht de manier waarop Dagblad Tubantia het intellect van haar publiek onderschat en ons als kinderen voorliegt. Het onderwerp is te serieus voor dooddoeners en halve feiten.

Bronnen:

Mijn klacht aan Tubantia:

Hoe halen jullie het in je hoofd ons zo voor te willen liegen?! Denken jullie dat de lezers gek zijn? Goede voorlichting is gefundeerd op feiten, niet op fictie!
Waarom wordt er zo creatief met de reacties omgesprongen? Als je mensen de gelegenheid wilt geven te reageren, laat de reacties dan ook intact en verwijder ze niet zomaar.
Als jullie echt begaan zouden zijn met het maatschappelijk belang kan ik mij niet voorstellen dat jullie een belangrijk stuk voorlichting zo slordig voorbereiden. Volgens mij ging het jullie eerder om de sensatiefoto's. En de feiten, ach ... wie wil dat nu weten.

Tenslotte wil ik benadrukken dat Stichting Vuurwerktraditie de initiele bezorgdheid van beide chirurgen deelt. Het is immens triest te zien welke gevolgen vuurwerk kan hebben als het verkeerd wordt gebruikt of uitwerkt. Zowel Nederlands goedgekeurd vuurwerk als illegaal vuurwerk kan flink letsel toebrengen als de afsteker er niet verantwoord mee omgaat. Het is belangrijk dat men zich altijd bewust blijft van de gevaren. Lees daarom vooraf de bijgesloten gebruiksaanwijzing en/of breng een bezoek aan www.vuurwerkveilig.com. Maak daarnaast gebruik van de beschikbare veiligheidsmiddelen, zoals een vuurwerkbril en speciale cake-klemmen.

Reacties (8)

Je boosheid is begrijpelijk en terecht, Nick. Ik denk dat Tubantia zich door de drama van het artikel heeft laten leiden. Begrijpelijk ook, daar het toch flinke verwondingen zijn en de slachtoffers naast schaamte er zelf ook behoorlijk ziek van zullen zijn. Desalniettemin hebben ze zich aan de feiten te houden. Dat is een belangrijk onderdeel van de journalistiek. De insteek van de heren chirurgen is begrijpelijk; zij willen gewoon het liefst nooit meer zulke ernstige gevallen in hun praktijk terugzien. Dat willen we eigenlijk allemaal. Je moet je daarbij de vraag stellen wat de juiste tactiek is. Ga je het publiek sensantionele foto's tonen met een misleidend verhaal erbij? Op z'n Hollands gezegd:"Alles voor het voorkomen van nieuwe letselgevallen, doel heilgt de middelen, etc". Een andere (in mijn ogen betere) tactiek is het brengen van eerlijke informatie. Die is schokkend genoeg voor de doelgroep en men hoeft als voorlichter ook niet bang te zijn "door de mand te vallen" zoals nu met Tubantia is gebeurd. Ik vind het heel goed dat je dit stuk hebt geschreven, Nick. Maar ik denk dat het Tubantia zelf weinig uitmaakt. Media in het algemeen werkt al decennialang op een bepaalde manier en Tubantia draait daar gewoon in mee. Zoiets verander je niet met 1 klacht. Succes met de strijd voor de feiten heren, ik steun jullie beweging van harte! Frank

Een prima stuk Nick, ook ik heb gereageerd op het artikel. Met de vraag waarom men ervoor kiest om bewust feiten te verdraaien en met de vraag waarom men ervoor kiest fictie boven feiten te verkiezen.

Helaas moet ik tot de conclusie komen dat ook mijn reactie niet door de redactie's wrange 'waarheidsfilter' is gekomen. En men dus klaarblijkelijk niet bereid is om in te zien dat men het bij het verkeerde eind had. Integendeel men kiest er bewust voor om de feiten te verdraaien en de burger te misleiden.

Gelukkig heeft de politie ook een website waar de waarheid wel op staat en gelukkig is deze site er om de mensen wél op een juiste manier voor te lichten.

Hulde Nick!

Las zojuist het verhaal op Tubentia en kwam zo op traditie.nl terecht. Ik kende jullie site niet, maar ziet goed uit. Snap nooit goed waarom men altijd gaat liegen bij vuurwerkdingen in de kranten. De dingen die gebeuren zijn vaak al van zichzelf erg genoeg. Voorlichting is nodig, maar waarom toch altijd overdrijven of zelfs liegen. Hoop dat ze eens kritisch naar zichzelf durven kijken. Goede aktie jongens van traditie!
Bob

de reactie: Desalniettemin hebben ze zich aan de feiten te houden. klopt dus niet.
Want in het artikel staat inderdaad een 'pot'. Maar men vergeet hier even bij te vermelden dat het illegaal was. En dat is voor dit verhaal wel erg essentieel, wat uit het column zelf mag blijven.

Zoals al eerder vermeld, beweert men van tubantia in aangepaste lezersreacties dat het om legaal consumentenvuurwerk ging.

En het punt is nu juist dat dit níet correct is.

Prachtig gepassioneerde reactie Nick. Ik hoop dat dit stuk wat meer "exposure" krijgt. Ik heb mijn hoop gevestigd op 'de mens' die wat meer nieuwsgierig is. Dat is dus niet de GROTE grijze mensenmassa, maar zolang het maar lezers zijn die weer laten weten waar de waarheid te vinden is.

Het doet mij goed te lezen dat mensen steeds kritischer worden met de media. Niet alleen met vuurwerk wordt er een boel verdraaid en gelogen, dit gaat heel breed. Kijk alleen maar naar politiek belangrijke discussies, bijvoorbeeld over de integratieproblematiek, maar ook zaken als de Mexicaanse griep. Wisten jullie dat er vanuit de overheid werd ingegrepen op al te kritische geluiden op internet? Heel eng allemaal.

Maar goed, we hebben het hier over voorlichting en het voorkomen van ongelukken. De insteek van de chirurgen vind ik helemaal okee. Niets op aan te merken, behalve misschien dat hun blikveld niet ver genoeg reikt om echt goed voor te kunnen lichten. Maar dat mogen we ze niet kwalijk nemen, daar zijn anderen (jullie!) weer heel goed in. Wat Tubantia heeft gedaan gaat alle perken te buiten, maar zoals gezegd; ze zijn niet uniek. Ze hadden alleen de pech betrapt te worden. En jullie hebben ze daar heel treffend en terecht op aangesproken. Ik hoop dat jullie hiermee een trend zetten om nieuwsvergaring niet (langer) klakkeloos te consumeren, maar altijd kritisch te blijven. Keep up the good work jongens! Les

Ik denk dat veel mensen wel weten hoe media werkt. Er gaat een hoop geld in om en dat maakt de artikelen niet bepaald beter. Jammer dat Tubantia zo slecht reageert op commentaar.

Sensatie, dat is het juiste woord om de tubantia te omschrijven. Het komt voor dat mensen halve waarheden vertellen, echter word hier glashard gelogen! Ook vreselijk om te horen dat als er een vorm van kritiek is, er censuur op treed!

Prachtig geschreven Nick! Smile