Vuurwerktraditie.nl | Column: Resumé oudjaar 2009

Column: Resumé oudjaar 2009

Geschreven door Nick van der Veen

dinsdag 05 januari 2010 14:24

Oudjaar 2009 Om te beginnen wens ik al onze bezoekers een goed 2010 toe. Oudjaar is weer uitbundig gevierd en nu is tijd om de balans op te maken. Voor ons zijn de resultaten natuurlijk bijzonder belangrijk, omdat we er de ontwikkeling en het effect van een aantal maatregelen mee kunnen evalueren. Sinds de start van Vuurwerktraditie stond voor iedereen als een paal boven water dat er zaken moesten veranderen om oudjaar weer gezond te maken. De hoeveelheid letselslachtoffers vertoonde gelukkig al een voorzichtige neergaande curve, maar met name de oogletselgevallen waren tot een jaar geleden onveranderd hoog gebleven. Daarnaast hebben we elk jaar weer te maken met `huftergedrag`, vernielingen en zelfs misbruik door of met vuurwerk. Vuurwerktraditie heeft duidelijke speerpunten gedefinieerd om deze randverschijnselen terug te dringen. Er was geen grondig onderzoek voor nodig om te constateren dat het meerendeel (zo niet, vrijwel alle) van deze verschijnselen het gevolg zijn van ongewenst menselijk gedrag. Daar ligt het probleem en daar moeten we dus oplossingen voor verzinnen. Diverse onafhankelijke onderzoeksinstituten onderschrijven dit. De Nederlandse Politieacademie heeft zelfs onderzocht wat de maatschappelijke gevolgen zouden zijn bij een algeheel vuurwerkverbod. Het resultaat was een scenario waar niemand met hersens vrijwillig voor zal kiezen. Vuurwerk hoort dus bij oudjaar. Maar hoe zit het eigenlijk met de maatregelen die afgelopen seizoen zijn genomen? Boeken we vooruitgang? Daar wil ik het graag met je over hebben. En ik kan alvast stellen; ik ben niet ontevreden.

Vuurwerkbrillen, voorlichting, betere handhaving en meer gebruik van gezond verstand zijn in een notedop de zaken waar wij het afgelopen seizoen de nadruk op gelegd hebben. Via diverse kanalen hebben wij gekeken wat de meest effectieve manier was om ons geluid te laten horen. Daarbij hadden we heel wisselende ervaringen, varierend van hartverwarmend tot stuitend. Goed, verreweg de meeste instanties, importeurs, winkeliers en burgers kozen direct onze zijde en boden spontaan hulp aan. Zo zijn er voorlichtingsposters verspreid via scholen, jongerenhuizen en publieke gebouwen. De muntstickeraktie hielp onze naamsbekendheid vergroten, waardoor meer mensen zich konden verdiepen in de materie achter de discussie. Onze zustersite www.vuurwerkveilig.com is op diverse manieren in het spotlicht gekomen. Veel "gewone consumenten" wisten ons te vinden met zowel ethische als praktische vragen. Een prima ontwikkeling. Een van de belangrijkste inzetten om met name het ernstig oogletsel terug te dringen was toch wel het breder en massaler aanbieden van de vuurwerkbril. Niet alleen bij de opticiens, maar gewoon op de plek waar het eigenlijk thuishoort: bij de vuurwerkhandelaar. We hebben getracht de brillen gratis te laten verstrekken en dat is deels geslaagd. Volgend jaar hopen we op een nog grotere bereidheid van importeurs om hier aan mee te werken. De brillen waar flink in omloop, want ons bereikte op 30 december al het bericht dat bij de meeste winkels in Nederland de brillen inmiddels uitverkocht waren. Dat betekent dus dat mensen bewust hebben gekozen voor het gebruik van de bril. Daar winnen we dus op twee fronten: bewustwording EN veiligheid.

Dan de cijfers; vorig jaar 232 oogpatienten, waarvan 24 ogen die permanent blind waren geworden. Afgelopen seizoen was dit teruggebracht naar 21 patienten, waarbij 3 ogen permanent blind zijn geworden. Blijft ernstig en tragisch voor de mensen die dit is overkomen, maar statistisch is dit een bijzonder gunstige ontwikkeling. Dit had ik in mijn stoutste dromen niet durven hopen, maar het is dus wel gebeurd. Volgend jaar moet het getal natuurlijk nog lager worden, al weet ik niet of dat haalbaar is. Er is nu eenmaal een zeer kleine groep idioten dat onbeschermd gaat stunten of bommenbouwt (vooral bij incidenten als gevolg van het zelf knutselen aan bestaand vuurwerk, het zogenaamde bommenbouwen, kost dit het slachtoffer mogelijk 1 of 2 ogen). Er zal dus altijd een getal blijven staan, ben ik bang. Maar voor dit jaar ben ik zeer verheugd over deze score. Ik zou de mensen die dit seizoen een vuurwerkbril hebben opgezet nadrukkelijk willen bedanken hiervoor. Het helpt, je ziet het!

Okee, dan de andere gegevens. Nog niet alle cijfers zijn compleet, maar de KLPD is niet ontevreden met het verloop. De nacht werd omschreven als een beheersbare, wat niet betekent dat er niets is gebeurd. Nee, het gedrag van enkele individuen of kleine groepjes (dronken) tuig was weer stuitend. Elk jaar weer lijkt oudjaar als vrijbrief te worden gebruikt om te vernielen, hulpdiensten te bedreigen (al dan niet met vuurwerk) en zelfs hele buurtruzies (Culemborg) worden uitgevochten. Verder las ik weer verontrustende berichtjes in de dagen om oudjaar heen, zoals jochies die een kat (!) probeerden op te blazen met vuurwerk. Wat moet je nu met dergelijk tuig!? Ik was geschokt en werd ook spontaan misselijk bij de gedachte hoe die arme kat aan zijn eind is gekomen. Walgelijk! Diverse schoolgebouwen hebben schade opgelopen door probleemventjes die brandjes stichten. Allemaal ellende die we helaas elk jaar weer moeten lezen en voor een deel van deze problemen is het lastig een strukturele oplossing te verzinnen. Ieder specifiek probleem behoeft vaak een specifieke oplossing. Kijk naar Culemborg, daar zit het probleem vooral in het botsen tussen twee verschillende etnische groepen Nederlanders. (rare zin om op te schrijven "etnische groepen Nederlanders", maar zo schrijft de ethiek dit voor anno 2010. Enfin; andere discussie).

pijpbom Afgelopen seizoen hadden we helaas ook weer een aantal knutselkinderen die zwaargewond raakten door het zelf fabriceren van bommen. "Pijpbommen", zoals deze in de volksmond worden genoemd, kunnen per definitie alleen maar onnodig letsel of schade veroorzaken. Iedere professional, maar zelfs een gemiddelde leek met hersens, weet dat vuurwerk en ijzeren of glazen objecten niet samen gaan. Papier en karton zijn de voorkeursmaterialen. Maar dan nog is het op zijn zachtst gezegd niet veilig om hier mee te gaan knutselen. Even los van het feit dat het voor de wet verboden is in Nederland. Ik weet eigenlijk niet of het eerlijk is om dergelijke letselgevallen onder de reguliere oudejaarscijfers te scharen, want commercieel vuurwerk speelt hier een ondergeschikte rol. Desondanks betreft het ook hier een lastig probleem waar zeker aandacht aan besteed moet worden.

VROM mag, denk ik, ook tevreden zijn met de resultaten van afgelopen seizoen. Er is een recordhoeveelheid zwaar illegaal vuurwerk uit de roulatie gehaald. Je weet natuurlijk nooit hoe dit zich verhoud tot de letselcijfers, maar ik kan mij voorstellen dat ook dit een rol kan spelen. Niet iedere afnemer van illegaal vuurwerk gaat daar verantwoordelijk mee om. Maar feitelijk geldt dat natuurlijk voor elk soort vuurwerk, Nederlands of buitenlands.

Dan een onderwerp waar we gedurende afgelopen jaar via veschillende kanalen aandacht voor hebben gevraagd: alcohol/drugs en vuurwerk. Het was Vuurwerktraditie-lid Patrick Simonis die op de proppen kwam met de treffende term Vuurwerkbob. Vanaf augustus is de noodzaak voor bewustwording van de gevaren bij alcoholgebruik op verschillende manieren met de media gedeeld, maar het kreeg nergens de aandacht die het verdiende. Wij zijn ervan overtuigd dat een enorm deel van de letselgevallen direct of indirect gelinkd zijn met dronkenschap. Het televisieprogramma Zembla was weliswaar enthousiast en zou er aandacht aan gaan besteden in een speciale documentaire. Groot was onze teleurstelling toen bleek dat deze documentaire werd geschrapt. Toen vervolgens Arno Bonte en David Rietveld in de media verschenen met ons devies, braken mijn spreekwoordelijke klompen. Voorop gesteld dat ik het super vind dat de boodschap nu het grote publiek heeft bereikt, begrijp ik niet waarom de media deze boodschap wél van twee doorgeslagen Rotterdamse Groenlinks raadsleden overneemt en niet van een club specialisten die zich fulltime met het onderwerp bezighouden en oprecht begaan zijn met het onderwerp. Kennelijk beheerst deze club "Vrolijke Oudjaargasten" de gave om de media te bespelen. Wij ontberen die helaas, maar blinken uit in feitelijkheid als ik zo eerlijk mag zijn. Feiten zijn echter niet altijd hot nieuws. TWee raadsleden die herrie maken wel. Echt jammer dat er zo weinig gelegenheid wordt gegeven om een visie of plan uiteen te zetten. Het programma "Goedemorgen Nederland" nodigde mij uit voor een discussie met Tjeerd de Faber (inderdaad, de oogarts die naar eigen zeggen "de oorlog" heeft meegemaakt en zijn trauma met ons deelt). Eenmaal in de uitzending werd mij al snel duidelijk hoe de opzet van het gesprek ging zijn. Tjeerd uitte de ene ongefundeerde stelling na de andere ("In Australie hebben ze helemaal geen last gehad van bosbranden door vuurwerkgebruik!") en ik kreeg telkens een seconde om daarop te reageren. De feiten waren misschien te saai voor "prime time radio", maar het waren wel de ingredienten voor een echte oplossing. Ik was oprecht teleurgesteld. Goed, om het teleurstellende mediaparagraafje dan maar even af te ronden heb ik nog één ding dat ik hierover kwijt wil. Zoals gezegd; Heel veel websites en instanties steunden belangeloos onze initiatieven. Daar zijn we natuurlijk blij mee. Ook waren er helaas websites die proberen er een slaatje uit te slaan. Men wilde ons geluid best laten horen, maar daarvoor moesten we dan (flink wat) geld betalen. Dit verzoek (alvast voorzien van een bankrekening nummer en een hoopvolle smiley) werd voorzien van de tekst;"In jullie branche gaat immers toch genoeg geld om!". Jammer "Ouders.nl", maar hier doen wij niet aan mee. Er gaat hier namelijk helemaal geen geld om, behalve misschien het geld dat we zelf investeren in projecten. Walgelijk dat sommige sites zo werken. Toen ik het mijn vrouw (een dagelijkse bezoeker van ouders.nl) vertelde liet ze de site direct vallen. Haar mond viel open toen ik haar de tekst van hun verzoek liet lezen. Nee, sites omkopen om ons te steunen, dat gaat ons te ver.

Maar goed, terug naar het betere nieuws. In conclusie lijkt het er op dat we echt de goede kant op gaan! Er is nog veel werk te doen, maar bewustwording is een belangrijk aspect van de discussie. En dat lijkt geleidelijk aan terrein te winnen. Mensen worden ook kritischer: heel goed! Lees je in en neem niet zomaar van "de media" of een willekeurige oogarts aan hoe iets in elkaar steekt. Neem het ook niet van ons aan, maar ga op onderzoek uit als je een eerlijke mening wilt vormen. Wij helpen je graag op weg, maar de rest moet je zelf doen.

Namens mijn collega's en de leden van Vuurwerktraditie.nl wens ik jullie nogmaals een bijzonder gelukkig 2010 toe, met aan het eind wellicht nog betere cijfers dan dit jaar? Wij gaan ervoor, maar wel samen met jou!

Nick

Reacties (6)

Amen amen, Nick. Dat móet goed voelen, enige frustraties van je afschrijven, gepaard met een relatief positief resumé.

We hebben in ieder geval het nodige geleerd in de afgelopen maanden en gaan er gewoon weer voor in 2010. Hopelijk met nóg beter resultaat.

Beste mensen, ik vroeg me laatst met oud en nieuw af hoe het eigenlijk komt dat wij in NL zo'n zelf-afsteek vuurwerktraditie hebben. Volgens mij is het in omringende landen meer de gewoonte dat er bijv. in een stad centraal vuurwerk wordt afgestoken en loopt niet Jan en alleman met rotjes te klooien. Dat van de chinezen en 'knallen tegen de boze geesten' snap ik, maar sinds wanneer is dit in NL uitgegroeid tot een traditie? Ik ben benieuwd of jullie hier meer over weten.

Dag W.H.

De "zelf-afsteek" traditie gaat terug tot ver in de vorige eeuw. De oudste commerciele catalogi dateren van kort na 1900. Het was toen uiteraard nog niet voor iedereen weggelegd om het aan te schaffen, want het was schaars en duur. Meer info over de historie van het vuurwerk in Nederland is op www.vuurwerkmuseum.nl te lezen. Dan even inhoudelijk over de stelling dat in de ons omringende landen niet zelf zou worden afgestoken. In 1 woord: LARIEKOEK. Excuus voor het verheffen van mijn stem, maar het frustreert enorm dat namen als Arno Bonte, David Rietveld en Tjeerd de Faber voortdurend deze leugens verspreiden. Duitsland, Belgie en Frankrijk kennen een minstens zo rijke historie als Nederland als het gaat om consumentenvuurwerk. Centrale shows zijn er wel, net als in Nederland (Erasmusbrug, Museumplein), maar die dienen meer om een feest te accomoderen. Ze dienen dus nadrukkelijk niet om het zelf afsteken van vuurwerk te elimineren. Om inzicht te krijgen hoe de verhoudingen in Europa precies in elkaar steken heeft Vuurwerktraditie eerder al een artikel samengesteld gebaseerd op feiten. Dit geeft een heel ander beeld dan sommige luide stemmen in de media het publiek willen doen geloven. Mijn advies: lees dit artikel even door en vorm je eigen mening.

Los hiervan vind ik dat de problematiek rond de oudejaarsnacht los staat van de manier waarop andere landen vuurwerk afsteken. De kneep zít 'm in het gedrag van individuen en kleine groepjes asocialen. Die verpesten het met hun gedrag voor de rest. Voorlichting en handhaving zijn sleutelwoorden in iedere maatschappelijke discussie waar overlast en vandalisme een rol spelen. Ik zie een traditie net als een mooie klassieke auto. Deze moet je onderhouden. Je poetst het plaatwerk en trekt rottende elementen eruit. Dat onderhoud is echter wél noodzakelijk en zal door ons allen moeten worden uitgevoerd.

Groet, Nick

Klopt helemaal wat je schrijft Nico. Ik snap niet hoe het kan dat de onzin van die gladjakkers van Groen Links klakkeloos door velen wordt overgenomen. Mensn lijken wel een beetje wereldvreemd, maar er wordt echt in de landen om ons heen heel veel vuurwerk afgestoken door gewone mensen. Maar waar ik me ook aan erger is dat de tegenstanders van vuurwerk steeds andere landen erbij halen, en dan vaak maar de helft van het verhaal vertellen, om een punt te maken. Australie bijvoorbeeld, is helemaal niet vuurwerkvrij. Een groot deel wel, maar dat heeft andere oorzaken (bosbranden bijv). Maar een ander deel van Australie wil absoluut geen afstand doen van hun recht om met de feestdagen zelf wat vuurwerk af te mogen steken. Nee, ik vind die jongens er al onbetrouwbaar uitzien, maar dat zijn ze dus ook gewoon. Ze liegen in je gezicht.

Achterlijk trouwens dat de media jullie niet steunt, Vuurwerktraditie. Het lijkt wel alsof ze alleen maar slechte dingen in de krant willen zetten. Als iemand eens echt gaat zitten om een oplossing te verzinnen word ie gewoon genegeerd. Soms vind ik dat we in een raar land leven ... Sad

Hihi! Bedankt jongens. Ik steek er nog eentje af om het te vieren. Ik was overigens nog niet bekend met de verhitte discussies rond dit thema. Het is echt een onderwerp waar je geen kort lontje voor moet hebben hè...

Was niet zo naar jou toe bedoelt hoor. Cool

Maar inderdaad, we worden erg prikkelbaar van de manier waarop bepaalde stemmen in de media een rookgordijn optrekt, precies daar waar wij helderheid willen verschaffen. Maar ik dank je voor het stellen van de vraag, want ik ben me er zeker van bewust dat velen het gewoon niet weten.

Nick